Bodrum'da Lastik Patlarsa Ne Yapılmalı?

İlk Üç Saniye: Ne Yapmalı, Ne Yapmamalı?

Lastik yüksek hızda patladığında araç aniden tek tarafa çeker. Ön lastik patlarsa direksiyon o yöne kaçar; arka lastik patlarsa aracın arkası salınır. Her iki durumda da beynin ilk emri frene basmaktır ve bu emir yanlıştır.

Sert fren, ağırlığın öne yığılmasına ve zaten tutuşunu kaybetmiş olan tekerleğin tamamen kilitlenmesine yol açar. Sonuç genellikle savrulmadır. Doğru sıra şudur:

1. 1

   Direksiyonu iki elle sıkıca kavrayın ve aracı düz tutmaya çalışın.

2. 2

   Ayağınızı gazdan çekin; frene basmayın.

3. 3

   Aracın kendi kendine yavaşlamasına izin verin.

4. 4

   Hız güvenli seviyeye düştüğünde hafif ve kademeli frenle yavaşlayın.

5. 5

   Sinyal verip sağa yanaşın, dörtlüleri yakın.

Nerede Durmalı? Bodrum Yollarında Kritik Fark

Durduğunuz nokta, patlamanın kendisinden daha belirleyici olabilir. Bodrum yarımadasında yolların büyük bölümünde geniş bir banket yoktur; Yalıkavak, Gündoğan ve Göltürkbükü hatlarında yol kenarı çoğu yerde doğrudan istinat duvarı ya da uçurumdur.

• Viraj içinde asla durmayın — arkadan gelen sürücü sizi ancak son anda görür.

• Mümkünse virajı geçip düz ve görüşün açık olduğu ilk noktaya kadar yavaşça ilerleyin.

• Tepe üstünde durmayın; yaklaşan araçlar sizi görmeden üzerinize gelir.

• Yumuşak toprak veya çakıl zeminden kaçının; kriko orada güvenli oturmaz.

• Gece ise sokak lambası olan bir noktayı tercih edin.

İnmiş lastikle birkaç yüz metre daha ilerlemek, lastiği kaybetmek anlamına gelebilir. Ancak güvenli olmayan bir noktada durmakla lastiği kurtarmak arasında seçim yapmanız gerekiyorsa güvenliği tercih edin; lastiğin yerine yenisi konur.

Ekip Gelene Kadar Beklerken

Araç durduktan sonraki dakikalar, kazaların önemli bir kısmının yaşandığı dilimdir. Yapılacaklar sırayla:

1. 1

   Dörtlüleri yakın; gece ise iç aydınlatmayı da açın.

2. 2

   El frenini çekin ve aracı vitese takın.

3. 3

   Yolcuları aracın trafik almayan tarafından indirin.

4. 4

   Reflektörü, yaklaşan sürücünün en az 30 metre önceden göreceği bir noktaya yerleştirin; virajlı yolda bu mesafe daha uzun olmalı.

5. 5

   Herkesle birlikte bariyerin gerisine, yoldan uzağa geçin.

Yaz aylarında öğle saatlerinde asfalt sıcaklığı çok yükselir; gölge bulun ve suyunuz varsa yanınıza alın. Kışın ise yağmurda görüş mesafesi kısalır, reflektörü daha uzağa koymak gerekir.

Stepneyi Kendiniz Değiştirmeli misiniz?

Gerekli takımınız varsa ve güvenli bir noktadaysanız değiştirebilirsiniz. Ancak bu kararı vermeden önce üç şeye bakın: zemin, trafik ve stepnenin durumu.

Değiştirmenin uygun olduğu durumlar

• Zemin düz ve sert (asfalt veya beton)

• Araç trafikten uzakta, geniş bir alanda

• Kriko, bijon anahtarı ve varsa kilitli bijon adaptörü elinizde

• Stepne dolu ve kullanılabilir durumda

Denememeniz gereken durumlar

• Araç eğimli, kaygan veya yumuşak zeminde

• Trafiğin hemen yanında, dar bir şeritte

• Bijonlar sıkışmış, normal kuvvetle dönmüyor

• Stepnenin havası inmiş ya da hiç stepne yok

• Gece, aydınlatmasız bir yolda

Bu durumların herhangi biri varsa zorlamayın. Bodrum acil lastikçi hattı 7/24 açık; ekip gerekli ekipmanla gelir ve işlemi güvenle tamamlar.

Stepneyi Taktıktan Sonra Neye Dikkat Etmeli?

Stepne geçici bir çözümdür ve her stepne aynı değildir. Aracınızda ince tip yedek lastik (dar, genellikle sarı ya da kırmızı uyarı yazılı) varsa şu sınırlar geçerlidir:

• Hız sınırı genellikle 80 km/s ile sınırlandırılmıştır; lastik üzerinde yazar.

• Uzun mesafe için tasarlanmamıştır; en kısa sürede asıl lastiğe dönülmelidir.

• Fren ve çekiş sistemleri farklı çaptaki tekerlekle çalışırken tam verim vermez.

• Dört çeker araçlarda farklı çaptaki stepne ile uzun sürüş diferansiyele zarar verebilir.

Tam boy stepne kullanıyorsanız bu sınırlar geçerli değildir, ancak stepnenin basıncını ilk fırsatta kontrol ettirin — bagajda yıllarca bekleyen stepnelerin çoğunun basıncı düşüktür.

Patlayan Lastiğe Ne Olur?

Her patlayan lastik hurda değildir. Sırt bölgesine batan bir çivi yüzünden inen lastik çoğu zaman onarılabilir. Ancak lastik inmiş hâlde sürüldüyse iç yüzeyi ezilmiş ve tozumuş olabilir; bu durumda onarım güvenli olmaz.

Onarım sınırlarını ve karar kriterlerini patlak lastik tamiri güvenli mi yazısında ayrıntılı anlattık. Lastik onarılamıyorsa lastik değişimi sayfasındaki ölçü ve montaj bilgileri işinize yarayacaktır.

Patlamayı Önlemek Mümkün mü?

Tamamen önlenemez ama riski belirgin şekilde düşürmek mümkün. Sahada gördüğümüz patlamaların büyük kısmının arkasında iki sebep var: uzun süre düşük basınçla sürmek ve yaşlanmış lastikle sıcak asfaltta yol yapmak.

• Basıncı ayda bir, lastikler soğukken ölçtürün.

• Yanakta çatlak ağı, kesik ya da şişkinlik görürseniz bekletmeyin.

• Diş derinliği 3 mm'nin altına indiyse değişim planlayın.

• Uzun yola çıkmadan önce dört lastiği ve stepneyi kontrol edin.

• Kaldırıma sert çarptıysanız birkaç gün içinde kontrol ettirin.

Basıncın Bodrum ikliminde neden ayrı bir önem taşıdığını lastik hava basıncı yazısında ele aldık.